• Home
  • ATEX
  • Welke ATEX Apparatuur Mag Ik Gebruiken In Welke ATEX Zone?

Welke ATEX Apparatuur Mag Ik Gebruiken In Welke ATEX Zone?

Wanneer er in Europa gebruik wordt gemaakt van elektronische apparatuur in een potentieel gevaarlijk gebied, dan moet deze apparatuur een ATEX certificaat hebben. Meer specifiek: de apparatuur moet voldoen aan de ATEX 114 richtlijn opgesteld door de Europese Unie. De Atex apparatuur wordt onderverdeeld in groepen en categorieën die gedefinieerd zijn door middel van markeringen op de apparatuur zelf. Daarnaast zijn ATEX zones onderverdeeld in bepaalde zones. Dit wordt bepaald aan de hand van hoe waarschijnlijk de omgeving te maken heeft met potentiële explosies. Veel van onze klanten zitten met het vraagstuk betreffende aan welke ATEX richtlijnen de apparatuur moet voldoen in welke zone. Als specialist in ATEX en explosieveiligheid geeft EX-Machinery antwoord op deze vragen.

Atex apparatuur en zones uitgelegd

Een airconditioner voor ATEX zone 2 valt onder categorie 3 van explosieveilige apparatuur. Voor het gebruik van apparatuur in ATEX zone 1, is apparatuur uit categorie 2 van explosieveilige apparatuur vereist. Dit klinkt uiteraard niet logisch, maar hier is een duidelijke uitleg voor.

“Over welk ATEX certificaat moet ons gereedschap beschikken in onze ATEX zone?” is een vraag die wij vaak gesteld krijgen door onze klanten. Omdat dit verwarrend kan zijn, heeft EX-Machinery een tabel gemaakt die de verschillende ATEX zones behandelt en aangeeft aan welke eisen de corresponderende apparatuur moet voldoen.

De zones beginnen met tellen bij 0 (gassen) en 20 (stof). De apparatuur begint bij categorie 1. Zowel ATEX zones en ATEX apparatuur hebben een eigen manier van tellen. Later wordt hier dieper op ingegaan.

Tabel 1: de relatie tussen de ATEX zones en de vereiste apparatuur

De aanwezigheid van explosiegevaar in de ATEX zone

Des te frequenter explosieve gassen of stofwolken in een gebied voorkomen, des te gevaarlijker de zone is. Het is daarom slim om blootstelling aan deze gevaarlijke zones te voorkomen of te verminderen. De classificatie van zo’n gevaarlijke zone is verplicht om vermeld te worden in het explosiebeveiligingsdocument. Aan de hand van een explosiebeveiligingsdocument kan dus altijd gezien worden in welke ATEX zone men zich bevindt. In dit document worden ATEX zones gearceerd op de plattegrond van de omgeving (zie de tabel hieronder). Deze markeringen geven de vorm en de grootte aan van de gevaarlijke gebieden.

  • De “G” staat voor gevaar voor gasexplosies
  • De “D” staat voor gevaar voor stofexplosies

Er kunnen meerdere maatregelen genomen worden om de risico’s op explosies te verminderen, zowel op technisch niveau als op organisatie niveau. Daarnaast is het belangrijk om te weten dat als de ATEX richtlijnen minder streng zijn, het ATEX apparatuur minder kostbaar is. Des te meer reden om het limiteren van de aanwezigheid van een explosieve omgeving prioriteit nummer een te geven. Een maatregel zoals het installeren van specifieke ventilatoren, is vaak een effectieve en relatief goedkope oplossing voor het reduceren van het gevaar in een zone. Zo hebben wij gezien dat bij klanten een ATEX zone 0 naar zone 2 is getransformeerd uitsluitend door het installeren van ATEX ventilatie. Sprekend uit ervaring vallen maar liefst 80% van alle ATEX zones onder zone 2 of 22. In deze zone 2 kan bijvoorbeeld onze atex camera gebruikt worden.

In praktijk: ATEX zone reductie

De mate van invloed die maatregelen volgens ATEX richtlijnen hebben om explosies te verminderen is te zien in het voorbeeld hieronder.

Figuur 1: de situatie voor de implementatie van veiligheidsmaatregelen: Voornamelijk paars (ATEX zone 1) en rood (ATEX zone 0).
Figuur 2: de situatie nadat er veiligheidsmaatregelen zijn genomen: voornamelijk groen (ATEX zone 2) en paars (ATEX zone 1).

ATEX zones en ATEX apparatuur onderverdeeld in categorieën en groepen

Wanneer duidelijk is geworden wat de ATEX zones zijn, dan helpt de bovenstaande tabel om te bepalen welke apparatuur aangeschaft dient te worden. ATEX apparatuur is te verdelen in verschillende groepen en deze groepen zijn weer onderverdeeld in categorieën. We zijn er bijna.

Atex apparatuur groep 1:

Apparatuur die onder deze groep valt, is alleen bedoeld voor gebruik in ondergrondse mijnen en installaties aan de oppervlakte waar gevaar heerst voor mijngas en brandbaar stof.

Atex apparatuur groep 2:

Apparatuur van deze groep is bedoeld voor gebieden waar een explosieve atmosfeer heerst. Deze atmosfeer is in dit geval veroorzaakt door een hoge kans op het vrijkomen gassen, dampen, nevels en mengsels van stof/lucht. Denk bijvoorbeeld aan productiefaciliteiten in de voedselindustrie en de farmaceutische industrie. Deze groep is onderverdeeld in 2 categorieën.

Categorieën binnen ATEX apparatuur groep 2:

Categorie 1

Apparatuur die onder deze categorie valt, is bedoeld voor gebruik in ATEX zone 0, of zone 20. Deze apparatuur moet een hoog niveau van beveiliging waarborgen, zelfs in het in geval van het voordoen van zeldzame incidenten. Veiligheid moet gegarandeerd zijn in een situatie waar twee onafhankelijke gebreken zich voordoen.

Categorie 2

Deze apparatuur wordt gebruikt in ATEX zone 1, of zone 21. Er moet ook hier sprake zijn van een hoge mate van veiligheid. Apparatuur uit deze categorie wordt gebruikt in zones zoals in het spruitstuk van een tankwagen of in het interieur van een silo. Veiligheid moet hier gegarandeerd zijn bij het voordoen van normale en frequente incidenten.

Categorie 3

Apparatuur uit deze categorie wordt normaliter gebruikt in ATEX zone 2 en 22. Deze apparatuur biedt explosieveiligheid gedurende de normale werkzaamheden van een bedrijf. Denk aan apparatuur in verffabrieken en magazijnen. Manieren om dit niveau van veiligheid te waarborgen zijn een ontwerp zonder boogvorming en een beperking van de temperatuur van de apparatuur.

Hazcalc een simpele en handige tool om te helpen bij de classificatie van gevaarlijke gebieden.

ATEX codering

Zoals eerder vermeld, staat de letter “G” voor gassen en de lette “D” staat voor lucht/stof mengsels. Op elke apparatuur die geschikt is voor het werken in ATEX zones, staat een ATEX markering.

Figuur 3: de markering op deze explosieveilige wifi unit luidt: EX II 3G. Dit betekent dat dit toestel explosieveiligheid biedt in ATEX zone 2 waar gevaar voor gasexplosies heerst.

Hopelijk heeft deze blog bijgedragen aan het nader toelichten over Atex apparatuur en de vraag omtrent welke ATEX apparatuur in welke ATEX zone gebruikt dient te worden. Als u nog enige informatie of toelichting wenst, dan staan wij klaar om te helpen. U kunt bovendien ATEX specialist Gido van Tienhoven op LinkedIn volgen voor meer informatie. EX-machinery is al meer dan 14 jaar specialist in ATEX en explosieveiligheid, dus op elke vraag kan antwoord worden gegeven, Wij horen graag van u.